Mijn broer, Alexander Wttewaall, vroeg me om wat vragen te beantwoorden voor een paper. Het lijkt me prima materiaal om te gebruiken als een blog post
Here we go:
Op welke leeftijd overwoog je deze kant qua beroep uit te gaan [als webdesigner/applicaties]?
Ik was waarschijnlijk een jaar of 24. Tijdens mijn studie kwam ik in aanraking met een medestudent die al tijdens de studie bezig was met opdrachten als freelancer. Dat interesseerde me enorm en ik heb hem vaak dingen gevraagd over netwerken, klanten werven en uurtarieven, want ik zag mijzelf dit ook wel doen. Mijn afstudeerbegeleider adviseerde me hetzelfde: ik zou moeite hebben met een baas en vooral mijn eigen ding willen doen. Hier was ik het half mee eens. Ik kan prima een baas boven mij hebben die me zegt wat ik moet doen, maar dan is dat wel een baas die me de vrijheid geeft om naar eigen inzicht te werken, óf een baas die meer van mijn vakgebied af weet dan ik. Van domweg productie draaien wordt ik niet gelukkig, al is het wel makkelijker om zonder veel verantwoording een stabiel loon te ontvangen. Maar vooralsnog gaat het freelancen mij prima af.
Heb je ook wel eens nagedacht over andere beroepen die je misschien had willen doen?
Toen ik in het laatste jaar van de HAVO zat heb ik beroepstesten gedaan en met een mentor gesproken. Hieruit kwam voornamelijk wat ik níet wilde doen. Mijn interesses lagen voornamelijk in de creatieve hoek, maar ook “iets met computers” trok me erg aan. Dit was in de tijd dat internet pas op kwam en mijn studie nog niet eens bestond. Ik gaf mezelf 2 mogelijkheden: iets met kunst (kunstacademie) of iets met computers. Aangezien veel van mijn familieleden iets met kunst hadden, maar amper droog brood verdienden besloot ik het over de andere boeg te gooien en de studie Hogere Informatica te gaan studeren. Nu ik hier op terug kijk heb ik de juiste keuze gemaakt. Ik heb dan wel niet die programmeer studie afgemaakt (na 1,5 jaar overgestapt naar Multimedia & Design, precies de combinatie die ik nodig had), maar een kunstzinnige studie had me waarschijnlijk niet veel goed gedaan. Als ik nooit met computers had gewerkt, dan zou ik nog best eens als chef-kok hebben kunnen eindigen.
Wat vind je het leukste van je vak?
Het leukste is voornamelijk het experimenteren. Programmeren van Flash applicaties is als een puzzel. Je kunt hem zelfs op meerdere manieren oplossen, dus er is niet 1 correct antwoord; dat is het creatieve element er van. Het probleem hiervan is dat als je eenmaal de oplossing hebt gevonden, dat de rest van het werk bestaat uit het netjes uitwerken van de applicatie. Gelukkig (voor mijn klanten) ben ik een perfectionist, dus dat komt wel goed.
Daarnaast is het natuurlijk fijn om eigen baas te zijn. Ik hoef alleen verantwoording aan mijzelf (en aan de klant) af te leggen. Daar zit ook weer een nadeel aan vast: als freelancer heb ik weinig mensen om me heen die ik kan aanschieten voor advies.
Hoe ziet je werkweek er uit?
Mijn werkweek ziet er niet standaard uit. Ik begin vrijwel elke dag met om 9 uur wakker worden, om 10 uur er over na te denk naar m’n kantoor te gaan, en om 11 uur zit ik er dan eindelijk. Dit vind ik zelf geen enkel probleem, omdat ik toch dagelijks 8 a 9 uur, soms wel 10 uur werk. Ik ga dan ook vaak pas om 8 uur naar huis, doe nog even snel boodschappen bij een AH die tot 9 uur open is en geniet van de rest van de avond. Dit ritme is echter niet verenigbaar met die van andere mensen, en vaak besluit ik om dit ritme aan te passen wat natuurlijk niet lukt. Wanneer een project tegen een deadline aan loopt wil ik geregeld een weekend opofferen. Voor alsnog gaat dat vaak goed.
Hoe werk je samen met andere mensen?
Mijn werk doe ik voornamelijk alleen. Ik zou willen dat ik er een partner bij had die op hetzelfde niveau zodat ik ideeën op hem/haar kan pingpongen, maar voorlopig moet ik het doen met een kantoorgenoot (we delen een ruimte) die Illustratrice is. Ze begrijpt geen bal van wat ik doe, maar wanneer ik een probleem probeer uit te leggen aan een leek, dan dwingt me dat om er zelf simpeler naar te kijken. Dat is vaak genoeg om tot nieuwe ideeën te komen.
Daarnaast werk ik af en toe met een ander bedrijf die de server kant voor me bouwt. Bijvoorbeeld een CMS die data aan mijn applicatie levert, of een andere partij die graphics levert op de manier die ik aangeef. Vaak verlopen die contacten prima, maar ik heb wel moeite met half afgeleverd werk. Dan wil ik zelf nog wel eens het werk aanpassen om het nét dat beetje meer kwaliteit te geven wat het product tot een succes kan maken.
Wat zijn de voor en nadelen van vast en freelance werk in jouw beroep?
Ik heb al een aantal voor- en nadelen opgenoemd bij de eerdere vragen, maar in een notendop komt het qua voordelen neer op: de vrijheid om te werken op de manier zoals ik dat wil, zelfstandigheid in het kiezen van opdrachten en klanten. Nadelen horen bij de keerzijde van het freelancen: ik moet achter opdrachten/klanten/facturen aan gaan, ik loop het risico om een periode weinig geld binnen te krijgen en mijn grootste probleem is dat ik opdrachten vaak te positief inschat. Wanneer een opdrachtgever een fixed-price wil bij een offerte (en dat willen de meesten) dan ga ik vaak de fout in door een te positief beeld neer te zetten en een te laag aantal uren te berekenen. Ik heb dit nu zo vaak meegemaakt dat ik er tegenwoordig een denkbeeldige grafiek bij moet nemen en het ingeschatte aantal uren moet vermenigvuldigen met een exponente waarde over tijd. Hoe meer uren ik inschat voor een project, des te hoger komt het werkelijk aantal uren te liggen. De nadelen vind ik echter niet opwegen tegen de voordelen, maar dat is een keuze die niet iedereen zou maken.
Hoe gaat jouw beroep samen met je privé leven? [stress?]
Er loopt geen baas in m’n nek te hijgen. Klanten soms wel, maar daar heb ik mee leren omgaan. Wat me werkelijk stress op levert is wanneer ik een harde belofte heb gemaakt om iets voor een bepaalde datum op te leveren, en ik kom er achter dat er veel meer werk in gaat zitten. Vaak zijn er wel mogelijkheden voor uitstel, maar niet altijd. De grootste bron van stress is echter wanneer 2 projecten samenvallen. Vanwege beloftes, deadlines of aanpassingen en aanvullingen van een eerder “afgerond” project.
In mijn privéleven ga ik met die stress om door er even doorheen te bijten en thuis elke avond nog wat uurtjes er bij te werken. Daarnaast heb ik mijn danssport waarbij ik, zodra ik een stap op de dansvloer zet, meteen niet meer aan werk denk en zo tot rust kan komen. Momenteel heb ik al een jaar geen vakantie genomen (vakantie nemen zou een voordeel moeten zijn, maar ik maak er amper gebruik van) en ik ga goed om met stress door op een goed houdbaar tempo door te werken met af en toe een uitschieter.
Hoe ligt de markt voor dit beroep? [veel concurrentie?]
Ik zie veel opdrachten op freelance.nl langskomen wat bestaat uit het maken van banners. Dit doe ik slechts af en toe, en alleen als het een goede klant betreft. Mijn focus is het bouwen van RIA’s (Rich Internet Applications), en daar moet je wel meer voor kunnen dan het bouwen van een banner. Het valt me op dat er slechts heel weinig goede freelance developers zijn, en dat zorgt er voor dat ik me goed kan profileren in een niche markt. De meeste Flash developers zitten al bij een dankbare werkgever en veel bedrijven zoeken naar mensen die doen wat ik doe.
De Flash community is voornamelijk gegroeid door opensource projecten, het helpen van elkaar en het delen van code, en dat merk je; ik kan binnen een dag een aantal opensource frameworks en andere programmeer gereedschappen downloaden, doornemen en een functionele demo in elkaar zetten. Zonder de community zou ik vele malen langer over opdrachten hebben gedaan en zou ik het waarschijnlijk niet als freelance developer hebben kunnen redden vanwege de enorme bedragen die projecten zouden hebben gekost. Mijn concurrenten zijn daarom voornamelijk collega’s. Er is een gevoel dat we met elkaar mooie dingen maken en dat graag met elkaar delen.
Wat is belangrijk om te weten wil je dit vak instappen?
Ik denk dat je als Flash developer op twee manieren kunt werken. Als creatieveling kun je een concept verzinnen, een mooie interface bouwen en toffe effecten animeren en daar hele mooie producten mee neerzetten. Of je kunt als programmeur functionele applicaties bouwen voor het visueel maken van data en een goede user experience creëren door interaction design. Voor de eerste manier moet je dus vooral creatief zijn en je een aantal technieken eigen maken om de ideeën vorm te kunnen geven. En voor de tweede manier kun je maar beter programmeren leren. Toevallig ben ik een mengeling van de twee. Ik ben zowel creatief als programmeur, en nog perfectionist ook (heeft voor- en nadelen).
Maar belangrijker is de reden waarom je dit werk als freelancer zou doen, en dat is een persoonlijke keuze. Ik denk dat je als freelancer enorm gemotiveerd en geïnteresseerd moet zijn in je vakgebied en je als een expert profileert. Niemand zoekt een freelancer die een manusje-van-alles is. Klanten zoeken een specialist die binnen een redelijke tijd en budget een goed product kunnen leveren. Als je de ‘drive’ hebt om gespecialiseerd werk 50 uur per week te doen, ook buiten werktijden en nog als hobby ook, dan zit je goed. Wil je liever je uurtjes maken en dan thuis voor de TV gaan hangen, dan kun je misschien beter in loondienst gaan.
In hoeverre heb je in dit beroep te maken met muziek/geluid?
Ik heb enkele keren een applicatie gemaakt waarbij geluid centraal stond. Een voorbeeld is een sequencer waarin je audio clips kunt slepen op meerdere tracks en zo een leuke compositie kunt opbouwen. Maar vaker heb ik te maken met kleine ‘button’ geluidjes die de gebruiker er attent op maken dat een knop is ingedrukt. Soms moet er in de achtergrond een muziekje draaien die uit te zetten is met een mute-knop. Een project in de planning is een game die ik bouw in Unity3D waarin ik dynamisch geluiden moet mixen voor een stilistische soundboard. Ik kijk er erg naar uit, maar ik heb nog een hoop andere projecten die ik eerst moet afmaken.